بانوان ابهر؛ از وقف باغهای انگور تا حمایت از دانشجویان و بیماران / وقف بانوان ابهری برای حفظ سنت های دینی تا توسعه فرهنگی و اجتماعی / بانوان ابهر همواره پیشگام نیکوکاری و وقف بوده اند
حجتالاسلام حسن رضا محمدی رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان ابهر در آستانه روز ولادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و ایام بزرگداشت روز زن در گفتگو با روابط عمومی اوقاف استان زنجان گفت : بانوان شهرستان ابهر با تبعیت و الگو گیری از حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها همواره پیشگام نیکوکاری و وقف و بهبود شرایط اجتماعی جامعه خود بوده اند و این امر با بررسی وقف ها و کارهای اجتماعی بانوان کاملا مشخص میشود. زنان این شهرستان تاکنون ۲۲ وقف با نیتهای مختلف انجام داده اند و بارها در مسائل اجتماعی مثل جنگ تحمیلی و در جنایت اخیر حمله اسرائیل به غزه فلسطین با اهدای طلا و جواهرات خود به مبلغ بیش از ۲۵۰ میلیون تومان اولین کمک های استان در امامزاده اسماعیل (ع) ابهر جمع آوری و ارسال کردند.
رئیس نهاد وقف ابهر در ادامه گفت: شهرستان ابهر بغیر از ۲۱۰ مکان مذهبی وقفی مثل مسجد و حسینیه ، ۱۳۵ موقوفه دارد که ۲۲ مورد از آنها را بانوان ارجمند وقف کرده اند .
وقف بانوان در شهرستان ابهر طی بیش از یک قرن، از سنتهای مذهبی عاشورا آغاز شده و امروز به حوزههای متنوعی چون آموزش، بهداشت، ازدواج، حمایت از طلاب و آزادی زندانیان گسترش یافته است. بررسی وقف های بانوان نشان میدهد زنان ابهری همواره با توجه به نیازهای جامعه، وقفهای خود را متحول کردهاند.
از لحاظ تاریخی اولین وقف بانوان در این شهرستان اختصاص به اهدای زمین به آرامستان دارد که بانویی به پیر سکینه خاتون وقف کرده و زمان دقیق آن مشخص نیست اما حداقل مربوط به دو یا سه قرن پیش و قبل از آن است . بررسی وقفنامه ها نشان میدهد که بانوان ابهری از سال ۱۲۸۸ شمسی تاکنون نقش پررنگی در سنت وقف داشتهاند. نخستین نمونهها، همچون شاه بیگم خانم و شاهزاده طوبی خانم، باغها و اراضی کشاورزی خود را وقف برگزاری مراسم تعزیهداری امام حسین (ع) کردند.
در میانهٔ دهه چهل و پنجاه شمسی ، وقفها رنگ تازهای گرفتند؛ بانویی به نام ننه خانم کاظمی اراضی کشاورزی را برای خرید دارو و کمک به جمعیت شیر و خورشید وقف کرد و خانم ویدا اعلایی باغ انگور خود را برای ازدواج و تحصیل دانشجویان اختصاص داد.
حجتالاسلام محمدی ادامه داد : در دهههای اخیر، تنوع وقفها چشمگیر بوده است. بعنوان مثال خانم معصومه محمدی آپارتمان خود را برای ساخت مدرسه وقف کرد، و بانوی دیگر به نام عذرا جعفری عمارت مسکونی را به ترویج قرآن در مسجد نور اختصاص داده است . همچنین خانم فرحناز الهیاری عمارت خود را برای جهیزیه نیازمندان و بیماران وقف نمود و بانوی نیکوکار دیگری به نام دکتر فریده پیری با وقف گستردهٔ املاک و حقابه، نیازهای فقرا، یتیمان و زندانیان را پوشش داده است.
این روند نشان میدهد که وقف بانوان ابهر از آیینهای دینی _ مذهبی و سنتی به سمت موضوعات اجتماعی، آموزشی و عمرانی حرکت کرده است. تغییر نوع املاک از باغ و زمین کشاورزی به آپارتمان و عمارت مسکونی نیز بازتابی از تحولات اقتصادی و شهری شدن ابهر است.
رئیس اداره اوقاف و امورخیریه شهرستان ابهر در پایان گفت: عواید موقوفات این شهرستان حدود سه میلیارد تومان است که حدود پنجاه درصد آن صرف حفظ و نگهداری و توسعه خود موقوفات شده و نصف دیگر در نیات مختلفی که واقفین نیک اندیش وقف نموده اند مثل تامین هزینه اداره مدارس علمیه و تحصیل طلاب ، کمک های مختلف نقدی به نیازمندان ، اهدای سبد کالا و پرداخت هزینه های مساجد ، برپایی مراسمات عزاداری امام حسین علیه السلام و اطعام عزاداران و انجام برنامه های متنوع فرهنگی و اجتماعی در امامزادگان و بقاع شاخص شهرستان هزینه میشود.وقف بانوان ابهر نمونهای روشن از نقش زنان در توسعهٔ اجتماعی و فرهنگی است؛ نقشی که از گذشته تا امروز تداوم یافته و همواره با نیازهای جامعه هماهنگ بوده است.